Gündem

İktidarın ‘Kur korumalı TL vadeli mevduat ürünü’nde fatura yurttaşa çıkacak

Mevduattaki kur farklarının ödenmesini sağlayan sisteme hükümet “kur korumalı TL vadeli mevduat ürünü” adını verdi. Sisteme göre 3, 6, 9 ve 12 ay vadeli hesaplar açılabilmektedir. Para vadesinden önce çekilirse faiz tahakkuk ettirilir. Ayrıca, hesap bakiyesi düşük bir döviz kuru üzerinden güncellenir. Ekonomistlere göre orta vadede riskleri artıracak sistemin yükü vatandaşlara kalacak.

Maliye ve Maliye Bakanlığı yaptığı yazılı açıklamada, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın önceki gün açıkladığı sistemin nasıl çalışacağını duyurdu. Birikimlerini TL mevduat olarak kullanan vatandaşların döviz kurundaki oynaklıktan zarar görmemeleri için “Döviz korumalı TL vadeli mevduat ürünü” kullanılması gereken açıklamaya göre. Sistem şu şekilde çalışacak:

– TL vadeli mevduat hesaplarına gerçek kişilerce hesaplanacak faiz, açılış ve vade tarihlerindeki döviz kuru ile karşılaştırıldığında, hesap daha yüksek orandan yararlanır ve bu mevduat ürününden stopaj uygulanmaz. Para birimi hesaplamaları için merkez bankası (MB) dolar alım kurunu günlük olarak saat 11:00’de yayınlar.

– Faiz değişikliğinin vade tarihinde faiz oranının üzerinde kalması durumunda oluşabilecek fark TL olarak müşteri hesabına yansıtılacaktır. 3, 6, 9 ve 12 ay vadeli hesaplar açılabilir. TCMB taban oranı olarak asgari faiz oranı kullanılmaktadır.

– Herhangi bir banka sisteme katılabilir. Son ödeme tarihinden önce hesaptan para çekilirse, hesap çek hesabına dönüştürülür. Faiz yok.

ORTA VADELİ RİSK

Sistemin açıklanmasının ardından döviz kurlarında sert iniş çıkışlar yaşandı. Dün 18.4’lük rekoru kıran Dolar/TL, 11 liraya geriledi. Akşam 12 çay kaşığına düştü.

Ekonomistlere göre, plan “gizli bir faiz artırımı” anlamına geliyor. Maliye Bakanlığı üzerindeki yükün orta ve uzun vadede ekonomi için risklere yol açabileceğini belirtmek gerekir. Bazı bankacılara göre sistem için teknik bir altyapı gerekiyor.

Ekonomist Evren Devrim Zelyut, “Türkiye’de firmaların döviz kuru düştüğünde alım yaptığını biliyoruz. Merkez bankasına göre özel sektör üzerinde 170 milyar dolarlık kısa vadeli borç yükü var. Dolayısıyla düşen fiyatı alım fırsatı olarak gören tüzel kişiler, fiyatın düşmesine izin vermeyecektir. Bir diğer nokta da, döviz kurundaki yükselişin arkasındaki temel faktörün enflasyon olduğunu unutmamamız gerekiyor.

Prof. Dr. Sadi Uzunoğlu, “Bu, dünyada uygulandığını henüz görmediğim bir program. Burada kur riski seyirciye aittir. Başarı şansı düşük. Türkiye artık cari açık vermemelidir. Böylece tamamen ihracata dayalı bir büyüme modeli izlenmektedir.

DÜNYADA GÖRÜNMEYEN UYGULAMA

Sanayi ve ticaret odası başkanları, yeni kur korumalı mevduat aracına olumlu not verdi. Türkiye Ticaret Odası ve Borsalar Birliği Başkanı Rifat Hisarcıklıoğlu, istikrara yönelik tedbirleri memnuniyetle karşıladı. İstanbul Ticaret Odası Başkanı Şekib Avdagiç, üyelerine, “Fiyatlar roket hızında yükselip paraşüt hızında düşmemeli, fiyatlar acilen güncellenmeli” çağrısında bulundu. Türk Lirası’na güven oluşturmak. Gözden geçirelim’ dedi. Denizbank Genel Müdürü Hakan Ateş, yeni uygulamanın alışılmadık olduğunu belirterek, “Sonuçta bu dünyada görmediğim yeni bir uygulama, hemen yargılamak doğru değil. İşe yarıyor ama istikrarın herkese faydası olduğunu söyleyebiliriz.Bankalar faizler yükseldiğinde değil düştüğünde kazanıyor.İş Bankası Genel Müdürü Hakan Aran Türkiye’nin yeni açılan ekonomik modelinden yana olduğunu söyledi. 90 günlük bir fırsat penceresinin bir günde 1,75 milyar dolarlık döviz bozdurulduğunu söyleyen Aran, “Borç verme oranlarının hızla düşmesini bekliyorum” dedi.

İlgili Makaleler

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.

Başa dön tuşu